2004–2010 · Türkiye Ulusal Ajansı
Projelerden yararlananları dinlemek ve sonuçları paylaşmak.
Türkiye Ulusal Ajansı'nın halkla ilişkiler birimini kurup koordinatör olarak yönettim. Hayat Boyu Öğrenme Programı ve Gençlik programlarında yararlanıcıların deneyimlerini toplama, ara dönem ve final için saha araştırmaları yapma, kitap ve dergilerle bulguları paylaşma üzerine bir iletişim yaklaşımı geliştirdik. 2008–2009'da çevrim içi anketler için Google Forms kullanıyordum.
Avrupa Komisyonu Eğitim ve Kültür Genel Müdürlüğünün 2009 izleme ziyaretinin ardından gönderdiği mektup, Ajansın iki program için ortak bilgi ve iletişim stratejisini; iyi uygulamaların yaygınlaştırılmasını ve sonuçlardan yararlanılmasını da kapsadığı için çok olumlu değerlendirdi. Aynı mektupta adım ziyaretin katılımcıları arasında Halkla İlişkiler Koordinatörü olarak geçiyor. Bu değerlendirme Ajansın ortak çalışmasına yöneliktir.
O yıllarda projelerin başvurudan önce, uygulama sırasında ve bittikten sonra farklı bilgilere ihtiyaç duyduğunu gördüm. Nuvopoll, fon başvurularını yönetmek için değil, bu aşamalardaki araştırma ve ölçüm çalışmalarını desteklemek için var.
2022–2024 · GASCA
Bir araştırmanın sonuçları, projenin sonraki adımını değiştirebilir.
GASCA'nın kabul edilen başvurusunu yazdım. Projede Türkiye ve Almanya'daki konaklama işletmelerinde veri koruma farkındalığı anketler ve görüşmelerle araştırıldı; bulgular eğitim içeriğinin hazırlanmasına ve ortak yazarlarından olduğum araştırma raporuna dayanak oldu. Avukatlık ve veri koruma uzmanlığım, saha araştırmasıyla aynı çalışmada birleşti.
Kabul edilen başvuruda €60.000 toplam proje bütçesinin €22.000'u anket tasarımı, Almanya ve Türkiye saha araştırmaları ile rapor için dört ayrı faaliyet olarak planlanmıştı. Bu tutar proje planındaki araştırma işlerinin bütçesidir; gerçekleşmiş harcamayı veya bir yazılım lisansını göstermez. Yayımlanan GASCA raporu →
GASCA'da anketörleri belirlemek, onlara görev ve görüşme hedefi vermek, saha çalışmasını izlemek ve maliyetini hesaplamak da zordu. GASCA'yı Nuvopoll ile yapmadık. Bugün benzer bir çalışma yapsaydım çok dilli anketi, anketör atamalarını, oturum ve kota kayıtlarını, puanları, kırılımları ve ortaklarla paylaşılacak canlı sonuçları aynı çalışma alanında yönetirdim.
Saha kayıtlarını sözleşmeler ve gerçek gider belgeleriyle eşleştirip maliyet hesabına dayanak yapardım. İşletmelere ulaşmak, yöntemi doğrulamak ve raporu yazmak yine araştırma ekibinin sorumluluğunda olurdu.
GASCA araştırma faaliyetiGeçmiş çalışma bugün Nuvopoll'de nasıl desteklenirdi? →Ürüne giden araştırmalar
-
Soru
Ötekilik Endeksi
Melih Rüştü Çalıkoğlu, iki topluluğun birbirine bakışını ölçen Ötekilik Endeksi'ni geliştirdi; yöntemin sonraki uygulaması Vicdan Vakfı araştırmalarında yürütüldü. Yöntem basit bir ilkeye dayanıyor. Her iki topluluğa da aynı soruları soruyorsunuz, ama her biri ötekini anlatıyor.
Aradaki fark, iki topluluk arasındaki mesafeyi gösteriyor.
-
İlk uygulama · 2024 · Nuvopoll'den önce
İki form, iki tablo, elle hesap
İlk uygulama Türkiyeliler ve Suriyeliler üzerineydi. Anketin hem Türkçe hem de Arapça hazırlanması, her sorunun karşı topluluğa yönelik olması gerekiyordu. Google Forms'ta bunu yapmak için iki ayrı anket açtık.
Böylece iki ayrı veri tablosu oluştu. Yanıtları Excel'e aktarıp endeks puanını formüllerle tek tek hesapladık.
İlk uygulamanın düzeltilmiş çözümlemesi 190 Türkiyeli ve 20 Suriyeli katılımcının yanıtına dayanır; ilk rapordaki 193 sayısı daha sonra düzeltilmiştir. Google Forms ve Excel işimizi gördü. Yine de bu araştırmanın ihtiyaçları, bir anket formunun ve bir veri tablosunun sunduklarını aşıyordu.
Bu uygulamadan kalanNuvopoll'ü geliştirmeye burada karar verdik. -
İkinci uygulama · 2025
Tek anket, tek tablo
Ötekilik Endeksi'nin Türkler ve Kürtler üzerine ikinci uygulamasını Temmuz 2025'te Nuvopoll'de yaptık. Bu kez tek bir anket yetti. Katılımcı önce kendini hangi topluluğa ait hissettiğini işaretliyordu; anket otuz sorunun tamamını karşı topluluğa çeviriyor, topluluğun adını cümleye Türkçenin gerektirdiği ekle birlikte yerleştiriyordu. “Kürtlerle”, “Türklere”, “Kürtlerin”.
622 ham kayıttan dokuzu yöntem gerekçesiyle çıkarıldı; raporda 613 yanıt analiz edildi. 516 kişi açık uçlu soruya kendi cümleleriyle cevap yazdı. Anket anonim toplandı; ad, adres, iletişim bilgisi veya ağ tanımlayıcısı kaydedilmedi. Bütün yanıtlar tek anketten geldi.
Endeksin çözümlemesini ve yayımlanan raporu kendim, Nuvopoll dışında hazırladım. Örneklem kendi kendini seçen çevrimiçi katılımcılardan oluşuyor; Türkiye'yi temsil etmiyor.
Gerçek Nuvopoll uygulamasıÖtekilik araştırmasının adımlarını görün → Aramızdaki MesafeVicdan Vakfı · 2026 · raporu okuyun → -
Yolda öğrendiklerimiz
Anket değişti, araştırma aynı araştırmaydı
Vakfın Sosyal Araştırmalar Komisyonuyla yürüttüğümüz başka bir araştırmada yeni bir ihtiyaç ortaya çıktı. Veri toplamaya devam ederken anketi düzeltmemiz gerekti. Her yeni sürümün yanıtları ayrı bir tabloda birikiyordu.
Oysa tek bir araştırma yapıyorduk ve sonuçları bir arada görmek istiyorduk.
Bu deneyimden sonra canlı sonuç sayfasını, ayrı çalışmalardan seçilen sonuçları kaynaklarıyla birlikte tek sayfada gösterecek biçimde geliştirdik. Ham yanıtlar birbirine karışmaz.
-
Gördüğümüz sınır
Bağlantı herkese ulaşmıyor
İki uygulamayı da bağlantı paylaşarak yürüttük ve ikisinde de aynı sınırı gördük. Bağlantıyla paylaşılan bir anket, araştırmacının kendi çevresine ve o çevrenin çevresine ulaşır. İlk uygulamada Suriyeli katılımcı sayısı 20'de kaldı.
İkincisinde katılımcıların dörtte üçü erkekti, dörtte üçünden fazlası üniversite mezunuydu, 18–25 yaş arasında yalnızca on kişi vardı.
Aramızdaki Mesafe bunu kendisi yazıyor: Bir sonraki ölçümde soruların değişmesi gerekmiyor; değişmesi gereken, kime ulaşıldığı. Kasabalarda, köylerde, farklı eğitim ve gelir düzeyindeki insanları da dinlemek gerekiyor.
Bu yüzden Nuvopoll'e anketörlerle yüz yüze görüşme yapmayı sağlayan saha araçlarını ekledik. Bir sonraki araştırmamızda bu araçları sahada kullanacağız.
-
Bugün
İlk uygulamanın sorunları artık yok
Bugün ilk uygulamayı yeniden yapsaydık iki dil için ayrı anket açmamız gerekmezdi. Nuvopoll'de desteklenen diller ve bölgesel varyantlar için yapay zekâ çevirisi bulunur; bu seçenekler dil ayarlarında işaretlenir. Kürtçe gibi bu desteğin bulunmadığı dillerde soruları araştırmacı kendisi yazar.
Her dilin ayrı bağlantısı olur; yanıtlar tek tabloda toplanır.
Raporun ilk sayfalarından
“Bu rapor Türkler ve Kürtler adına konuşmuyor; bu 613 kişinin ne dediğini anlatıyor.”
Nuvopoll'ü geliştirirken bu cümleyi temel aldık. Bir sonuç, nasıl elde edildiği ve kimlerin yanıtlarına dayandığı görülebildiğinde değerlidir. Canlı sonuç sayfasında her grafiğin kaç yanıta dayandığını bu yüzden gösteriyoruz.
Her özellik bir ihtiyaçtan
Nuvopoll'deki birçok özelliği, araştırmalarda karşılaştığımız güçlükleri çözmek için geliştirdik.
Kurucu
Proje, araştırma ve veri koruma deneyimim Nuvopoll'de birleşti.
Proje yöneticisi, araştırmacı ve avukat olarak veri toplama sürecinin yöntem, saha ve kişisel verilerin korunmasıyla ilgili yönlerini deneyimledim. Nuvopoll'ün araştırma araçlarını ve veri koruma seçeneklerini bu deneyimle tasarladım.
Av. Melih Rüştü Çalıkoğlu
Nuvopoll'ün kurucusu. Ötekilik Endeksi'nin kuramsal çerçevesini ve modelini geliştirdi; araştırma raporlarını yazdı.
- Projeler2004–2010 Türkiye Ulusal Ajansı Halkla İlişkiler Koordinatörü
- AkademiODTÜ Tarih yüksek lisansı; ODTÜ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi doktora çalışmaları
- HukukAvukat
- CIPP/ESertifikalı veri koruma uzmanı (Avrupa)
- VakıfVicdan Vakfı Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı, Sosyal Araştırmalar Komisyonu üyesi
Nuvopoll'ün çıkış noktası, araştırmayı başından sonuna yürütme ihtiyacıydı.
“O zaman nuvopoll olsaydı bütün bu çalışmaları nuvopoll ile yapardım.”
Av. Melih Rüştü ÇalıkoğluNuvopoll'ün kurucusu
GASCA'da ve sonraki araştırmalarda, her yeni ihtiyaç için başka bir araca başvurmak gerektiğini gördüm. Nuvopoll'ü bu işleri aynı araştırma sürecinde yürütmek için geliştirdim.