Yapay zekâ ile anket hazırlama: İyi bir taslak için ne yazmalısınız?

Önce hangi kararı vereceğinizi yazın

“Bir müşteri memnuniyeti anketi hazırla” diyerek başlayabilirsiniz. Ancak hangi müşteriye, hangi deneyime ve hangi karara odaklandığınızı eklemek, taslağı ihtiyacınıza göre değerlendirmeyi kolaylaştırır. Örneğin teslimat sürecini değiştirmek isteyen bir işletmenin soruları, mağaza içindeki danışmanlık hizmetini geliştirmek isteyen bir işletmenin sorularından farklı olacaktır.

Yapay zekâ ile anket hazırlarken ilk işiniz bütün soruları yazmak olmak zorunda değildir. Kimin deneyimini öğrenmek istediğinizi, neyi henüz bilmediğinizi ve yanıtlarla ne yapacağınızı anlatabilirsiniz. Nuvopoll’ün “Yapay Zekâ ile Tasarla” sihirbazı, bu amaçtan düzenleyebileceğiniz bir anket taslağı oluşturmak için kullanılabilir.

Bu yazıda üç araştırma için amaç metni örneği ve taslağı gözden geçirme adımları bulacaksınız. Metinleri kendi çalışmanıza uyarlayın; önerilen taslağın hangi sorularla son hâlini alacağına siz karar verirsiniz.

Araştırma amacınızı beş bilgiyle somutlaştırın

Uzun bir açıklama yazmanız gerekmez. Aşağıdaki beş bilgiyi birkaç cümleyle bir araya getirin:

1. Konu: Hangi deneyimi veya durumu araştırıyorsunuz? “Eğitim” yerine “çalışanların elektronik tablo kullanırken yaşadığı güçlükler” gibi somut bir alan yazın.
2. Hedef grup: Kim yanıtlayacak? Çalışanlar, son bir ayda alışveriş yapan müşteriler veya belirli bir mahallede yaşayan yetişkinler farklı deneyimlere sahiptir.
3. Öğrenmek istediğiniz şey: Günlük güçlükleri, görüşleri, katılım engellerini veya öncelikleri ayrı ayrı belirtin.
4. Verilecek karar: Eğitim içeriği mi değişecek, teslimat bilgilendirmesi mi düzenlenecek, bir yerel etkinlik mi planlanacak?
5. Kapsam: Hangi dönem veya olay sorulacak? Hangi bilgiler gerekli, hangi bilgiler istenmeyecek? Katılımcının yakın zamanda yaşadığı belirli bir deneyimi tarif edin.

“Müşterilerimizin bizi ne kadar sevdiğini gösteren bir anket” gibi sonucu baştan belirleyen bir amaç yerine, deneyimin hangi yönlerini öğrenmek istediğinizi yazın. Olumlu ve olumsuz geri bildirimin kararınızı nasıl değiştirebileceğini düşünün.

Nuvopoll’de önce ayarları seçin, sonra amacınızı anlatın

Yeni anket oluşturma ekranındaki “Yapay Zekâ ile Tasarla” kartı iki adımlı bir sihirbaz açar. İlk adım Parametreler & Kapsam, ikinci adım Fikir & Amaç olarak adlandırılır.

1. Parametreler ve kapsam

Hızlı Anket (QuickPoll), Gelişmiş Saha Anketi veya Değerlendirme & Test türlerinden birini seçin. Anketin birincil dilini, hedef soru sayısını ve bulunmasını istediğiniz soru türlerini belirleyin. Tekli seçim, çoklu seçim, Likert/derecelendirme ve açık uçlu metin gibi seçenekleri ihtiyacınıza göre işaretleyebilirsiniz.

Soru türlerinin kullanımını anket sorusu yazma rehberinde örneklerle anlatıyoruz.

Temel iletişim bilgileri ve demografik sorular için ayrıca seçim yapabilirsiniz. Ad veya iletişim bilgisiyle bağlantılı bir işiniz yoksa bu bölümü sırf hazır olduğu için eklemeyin. Birincil dil seçimi, bu sihirbazın sunduğu 29 dil üzerinden yapılır; anketin dil sürümlerini hazırlama ve çeviri ayrı bir işlevdir.

2. Fikir ve amaç

Araştırma amacınızı metin alanına yazın. Ekrandaki Mahalle & Topluluk, Çalışan Memnuniyeti, Müşteri Deneyimi veya Eğitim & Kurs Değerlendirme örneklerinden birini de seçip düzenleyebilirsiniz. Bu başlangıç metinlerini kendi hedef grubunuza ve kararınıza uyarlayın.

Oluşan anket taslağını editörde gözden geçirirsiniz. Metin içinde yazdığınız soru sayısı ve kapsam ile ilk adımda seçtiğiniz ayarların uyumlu olması, istediğiniz taslağı kontrol etmeyi kolaylaştırır. Özellik sayfasında sihirbazı ve anket editörüne geçişi birlikte inceleyebilirsiniz.

Kendi amaç metniniz için bir başlangıç düzeni

Aşağıdaki metindeki köşeli parantezleri kendi çalışmanızla doldurun. Soru sayısı ve soru türleri gibi ayarları sihirbazın ilk adımında da seçin.

[Hedef grup] için [konu] hakkında bir anket hazırlamak istiyorum. [Belirli dönem veya deneyim] sırasında yaşadıkları [güçlükleri, görüşleri veya ihtiyaçları] öğrenmek istiyoruz. Yanıtları [verilecek karar] için kullanacağız. [Soru sayısı] soruluk bir ilk taslak hazırlayın. [Gerekli kapsamı] ele alın. [İstenmeyecek bilgileri] sormayın. Sorular anlaşılır ve tarafsız olsun; yanıt seçenekleri farklı deneyimlere yer versin.

Bu düzen, araştırma fikrini anlatmaya yardımcı olur. “Tarafsız olsun” yazmanız, her sorunun tarafsız olacağını garanti etmez; oluşan soruları ve seçenekleri yine okuyup düzenleyin.

Örnek 1: Eğitim ihtiyaç analizi için ne yazabilirsiniz?

Başlangıç ayarları: Gelişmiş anket, Türkçe, hedef 12 soru; tekli seçim, çoklu seçim ve açık uçlu metin. Yalnızca bu çalışmada kullanacağınız ek bölümleri seçin.

Kurumumuzdaki çalışanlar için elektronik tablo kullanımı eğitimi planlıyoruz. Son 30 günde hangi işleri yaptıklarını, hangi görevlerde zorlandıklarını, öğrenmek istedikleri konuları ve eğitime katılabilecekleri koşulları öğrenmek istiyoruz. Yanıtları eğitim içeriğini, uygulama biçimini ve saatlerini belirlemek için kullanacağız. 12 soruluk bir ihtiyaç anketi taslağı hazırlayın.

Eğitim dışında bir rehber, örnek dosya veya uygulama zamanı gibi desteklere ihtiyaç olup olmadığını da sorun. Ad ve iletişim bilgisi istemeyin. Son altı ayda katılmak isteyip katılamadıkları bir eğitim olup olmadığını sorun; katılamama nedeni yalnızca bu deneyimi yaşayanlara sorulsun.

Bu amaç, eğitim içeriğiyle katılım koşullarını birlikte ele alır. Taslakta elektronik tablo kullanmayan kişiler için uygun yanıt seçenekleri bulunup bulunmadığını kontrol edin. Katılamama nedenine ilişkin koşullu yolu akış editöründe kurup her yanıt yolunu deneyin.

Yanıt seçenekleriyle birlikte bir soru seti görmek için 12 soruluk eğitim ihtiyaç analizi örneğini kullanabilirsiniz. Araştırmanın yöntemini ihtiyaç analizi rehberiyle planlayın.

Örnek 2: Müşteri deneyimi anketi için ne yazabilirsiniz?

Hazır soru ve seçeneklere geçmek için sekiz soruluk müşteri memnuniyeti örneğini kullanabilirsiniz.

Başlangıç ayarları: Gelişmiş anket, Türkçe, hedef 8 soru; tekli seçim, derecelendirme ve açık uçlu metin.

Son 30 gün içinde internet mağazamızdan sipariş veren müşterilerin en son sipariş deneyimini öğrenmek istiyoruz. Ürün seçimi, ödeme, teslimat bilgilendirmesi ve teslimat deneyimi hakkında 8 soruluk bir anket taslağı hazırlayın. Yanıtları, alışveriş sürecinde hangi adımı geliştireceğimize karar vermek için kullanacağız.

Henüz teslimat almayan veya destek ekibiyle görüşmeyen kişiler değerlendirmedikleri bir hizmete puan vermek zorunda kalmasın. Olumlu ve olumsuz deneyimlere yer veren dengeli seçenekler kullanın. Bir isteğe bağlı öneri sorusu ekleyin.

Ad, e-posta, sipariş numarası veya kart bilgisi istemeyin.

“En son sipariş” ifadesi, yanıtların belirli bir deneyime odaklanmasına yardımcı olur. Taslağı okurken ürün, ödeme ve teslimatı tek bir puanda birleştirip birleştirmediğine bakın. Bir kişi ürünü beğenmiş, teslimat bilgilendirmesini yetersiz bulmuş olabilir; bu iki sonuç farklı kararlara yol açar.

İlk amaç alanı işin kapsamını açıklar; katılımcıya gösterilecek giriş metnini de ayrıca düzenleyin. Girişte anketin amacını, yanıtların kullanımını ve katılımın isteğe bağlı olduğunu kendi uygulamanıza göre anlatın.

Örnek 3: Mahalle ve topluluk araştırması için ne yazabilirsiniz?

Başlangıç ayarları: Gelişmiş anket, Türkçe, hedef 10 soru; tekli seçim, çoklu seçim ve açık uçlu metin.

Mahallemizde yaşayan yetişkinlerin ortak alanları kullanırken karşılaştıkları güçlükleri ve iyileştirme önceliklerini öğrenmek istiyoruz. Son 30 gündeki deneyimlerini soran 10 soruluk bir anket taslağı hazırlayın. Park, yaya yolları, aydınlatma ve ortak alanların temizliği gibi konuları ele alın.

Yanıtları bir mahalle toplantısında hangi konulara öncelik vereceğimizi belirlemek için kullanacağız. Bu alanları kullanmayan, sorun yaşamayan veya görüşü olmayan kişiler için uygun seçenekler bulunsun. Bir isteğe bağlı öneri sorusu ekleyin.

Belirli bir çözümü onaylatmaya çalışan ifadeler kullanmayın; ad ve açık adres istemeyin.

Taslağın mahallede gerçekten bulunan alanlara uygunluğunu kontrol edin. “Parklarımızın yetersizliğini nasıl değerlendiriyorsunuz?” gibi sorular, sorunu baştan kabul eder. Hangi alanın kullanıldığını ve kişinin hangi güçlüğü yaşadığını ayrı sorularla inceleyebilirsiniz.

Anketi yalnızca bir mesajlaşma grubuna göndermek bütün mahalleyi temsil eden bir araştırma oluşturmaz. Farklı kişilere nasıl ulaşacağınızı bağlantı, hedefli erişim ve anketörlü saha rehberiyle planlayın. Ankette ad istenmemesi de tek başına anonimlik garantisi değildir; gerçek veri akışını ve erişimi değerlendirin.

Oluşan taslakta altı şeyi kontrol edin

İlk taslağı, başlangıçta yazdığınız kararın yanına koyup okuyun. Her sorunun işe yarayıp yaramadığını şu kontrollerle değerlendirin:

1. Amaçla ilgisi: Bu sorunun yanıtı kararınızı nasıl etkileyecek? Müşteri deneyimi araştırmasına ilgisiz demografi soruları eklenmişse çıkarın.
2. Tek bir konu: “Teslimat hızı ve bilgilendirmeden ne kadar memnunsunuz?” iki konuyu birlikte sorar. İki ayrı soru olarak düzenleyin.
3. Tarafsız ifade: “Başarılı eğitimimiz ne kadar yararlıydı?” yerine “Eğitim içeriği ihtiyacınızı ne ölçüde karşıladı?” gibi bir ifade kullanın.
4. Yanıt seçenekleri: Olumlu ve olumsuz görüşler, soruyla ilişkiliyse “Bu deneyimi yaşamadım” veya “Bilmiyorum” için yer var mı? Tek seçim seçeneklerinin çakışmadığını kontrol edin.
5. Zaman ve deneyim: “Sık sık” veya “son dönemde” yerine hangi dönem ya da olayın sorulduğunu belirtin. Kullanmadığı bir hizmeti değerlendirmesini istemeyin.
6. Akış: Her koşullu yol beklediğiniz soruya gidiyor mu? Teslimat almayan kişinin teslimat memnuniyeti sorusunu atladığını önizlemede deneyin.

Soru metinleri ve seçenekler için tarafsız anket sorusu yazma, koşullu yollar için anket akışı tasarlama yazılarını kullanabilirsiniz. Yalnızca soru sayısının hedefinize uyması, bütün ihtiyaçların doğru ölçüldüğünü göstermez.

Sorularınız zaten hazırsa nasıl ilerlersiniz?

Elinizde kurumunuzun kullandığı bir soru seti veya araştırmacılarla birlikte hazırladığınız bir metin varsa, yazılmış sorulardan anket oluşturma yolunu kullanabilirsiniz. Metin düzenleyicisiyle sorularınızı yapılandırılmış taslağa aktarabilir, ardından görsel editörde düzenleyebilirsiniz.

Önceden kullanılmış bir ölçeği, dönemler arasında karşılaştırdığınız soruları veya bir bilgi testini aktarırken metni ve yanıt yapısını tek tek kontrol edin. Sihirbaza “Geçerli bir ölçek oluştur” yazmak bilimsel geçerlik çalışmasının yerini tutmaz. Puanlı değerlendirme de ayrıca tanımlanır; test ve değerlendirme araçlarını çalışmanızın öğrenme hedefleriyle birlikte ele alın.

Yayımlamadan önce hedef grubunuzla deneyin

Hedef gruptan birkaç kişinin taslağı yanıtlamasını isteyin. Soruları nasıl anladıklarını dinleyin; uygun yanıt bulamadıkları yerleri ve telefonda zorlandıkları adımları gözden geçirin. Anketin süresini de bu denemede ölçün.

Aynı çalışmayı farklı dillerde yapacaksanız her dil sürümünü yerel okuyucularla değerlendirin.

Soru hazırlamakla birlikte katılımcıya ulaşma ve sonuçları inceleme planını da kurun. Anket paylaşma araçları dağıtım seçeneklerini, Nuvopoll’de anket sonuçlarını analiz etme yazısı yanıtlar geldikten sonraki adımları anlatır.

Yöntem kaynakları: Soru tarafsızlığı, seçenekler ve pilot uygulama için AAPOR’un araştırma önerileri ve Pew Research Center’ın soru yazma rehberi esas alındı. Amaç metinleri Nuvopoll için hazırlanmış özgün kullanım örnekleridir.